One of the Children's Journal in the Ottoman Turkish “Türk Çocuğu”
Eski Harfli Çocuk Mecmûalarından: “Türk Çocuğu”

Author : Şerife AKPINAR - Aliye Nur ERCAN GÜVEN
Number of pages : 167-216

Abstract

“Türk Çocuğu”, eğitici ve edebî yönü ile çocukların ilgisine sunulan eski harfli çocuk mecmûalarındandır. Erzurum’da Muallimler Birliği tarafından neşredilen iki mecmûadan biridir. 1926 yılında çıkarılan mecmûanın mes’ul müdürü, Ahmed Sami’dir. On beş günde bir çıkartıldığı belirtilen Türk Çocuğu’nun nüshası, beş kuruştan satışa sunulmuştur. “İlim ve edebiyat mecmûası” olarak tanıtılan eserin 1926 yılına ait üç sayısı -2, 3 ve 4. sayıları- temin edilebilmiş; ilk sayısına henüz ulaşılamamıştır. Türk Çocuğu’nun sayılarına Ankara Millî Kütüphane 1974 SB 293 numaralı kayıtta rastlanmıştır. Mecmûanın, diğer birçok süreli çocuk yayını gibi kısa bir yayın hayatı olduğu görülmektedir. Türk Çocuğu’nda sanat, spor, sosyal hayat ve matematikten ziraata kadar pek çok farklı bilime dair metin türlerinin yanı sıra şiir, bilmece ve güzel sözlere de yer verilmiş; böylece çocuklara bilgi sunulurken edebî zevk de aşılanmaya çalışılmıştır. Erzurum’da basılan mecmûanın en belirgin özelliği de çocukları bilhassa yaşadıkları şehrin coğrafyasından, sporundan, kültüründen vb. haberdar etmesi olmasıdır. Türk Çocuğu’nda ikinci sayının kapağında bulunan Erzurum Çifte Minareler’in resmi dışında resme rastlanmamıştır. Makalede, kataloglarda ve kaynaklarda Türk Çocuğu ismiyle yer alan ancak çoğu defa bilgilerinin birbirine karıştığı görülen eski harfli çocuk dergi/gazetelerine de değinilmiş ve düzenleme yoluna gidilmiştir. Bu mecmûalardan biri olan Erzurum’da neşredilen Türk Çocuğu mecmûası tanıtılmaya çalışılmış ve elde edilen sayıların Latin asıllı Türk alfabesine aktarımı yapılmıştır.

Keywords

Türk Çocuğu, eski harfli çocuk mecmûası, Ahmed Sami, Erzurum.

Read:

Download: