MESNEVÎ’NİN DÖRDÜNCÜ CİLT ŞERHİNDEN HAREKETLE İSMÂİL RÜSÛHÎ-Yİ ANKARAVÎ’NİN ELEŞTİREL KİMLİĞİ
THE CRITICAL IDENTITY OF İSMÂİL RÜSÛHÎ-Yİ ANKARAVÎ BASED ON HIS COMMENTARY ON THE 4TH VOLUME OF THE MASNAVI

Author : MEHMET ÖZDEMİR
Number of pages : 217-232

Abstract

Mevlânâ’nın yazdığı Mesnevî’nin, en çok ilgi gören eserlerden biri olması münasebetiyle Türk edebiyatındaki yeri ve önemi tartışılmaz. Yazıldığı günden beri üzerinde bu kadar durulması, hakkında bu kadar çalışma yapılması da onun bu önemini göstermektedir. “Magz-ı Kur’an” olan Mesnevî, Ankaravî’nin deyimiyle cevherlerle dolu gizli bir hazinedir. Bu hazineden mana cevherlerini devşirmek her aklın kârı olmadığı için de Mesnevî’ye muhtelif dönemlerde şerhler yazılmıştır. Bu şerhlerin içinde en çok rağbet göreni ise İsmail Rüsûhî-yi Ankaravî’nin Mecmû’atü’l-Letâyif ve Matmûratü’l-Ma’ârif adlı eseridir ki şârihinin “Hazret-i Şârih, Şârih-i Ankaravî, Şârih-i Mesnevî, Şârih İsmail” gibi unvanlarla anılmasını sağlamıştır. Ankaravî, şerhini oluştururken konuyla ilgili hem kendi yorumlarını ortaya koymuş hem de daha önce yapılan şerhler hakkında değerlendirmeler yapmıştır. Ankaravî’den önce Mesnevî’nin altı cildini şerh eden şarihler olarak Sürûrî ve Şem’î’nin adı geçmektedir ki Hz. Şarih, Mesnevî Şerhi boyunca söz konusu iki şarihin yorumlarına, bazen yorumlarının isabetli olduğunu ifade etmek bazen de yanlış yorum yaptıklarını ortaya koymak için atıfta bulunmuştur. Bu göndermeler genellikle kendi yorumlarının daha isabetli olduğunu göstermeye yöneliktir. İsabetsiz gördüğü yorumları değerlendirirken Surûrî ve Şem’î’nin birbirini taklit edip siyak u sibaka uygun söz söylemediklerini, bundan dolayı da sözlerinin kabul edilemeyeceğini belirtir. Surûrî ve Şem’î’nin hata yaptıkları yerleri yeteri kadar açıkladıktan sonra kendi hükmünü vererek konuyu bağlar. Ankaravî sadece hatalar üzerinde durmaz, Surûrî ve Şem’î’nin isabetli gördüğü yorumlarından da bahseder. Bu tavrından hareketle Hazret-i Şârih’in, Mesnevî Şerhi’nin dördüncü cildini karşılaştırmalı bir yaklaşımla şerh ettiğini söyleyebiliriz. Biz de bu çalışmamızda, Mehmet ÖZDEMİR tarafından tenkitli metin olarak hazırlanan Mesnevî Şerhi’nin dördüncü cildinde bulunan Sürûrî ve Şem’î hakkındaki değerlendirmelerinden yola çıkarak Ankaravî’nin eleştirel kimliğini ortaya koymaya çalışacağız. Değerlendirme esnasında beyit takibinin kolay bir şekilde yapılabilmesi münasebetiyle Mehmet ÖZDEMİR’in hazırladığı doktora tezinde verilen beyit numaraları kullanılacaktır.

Keywords

Türkçe öğretimi, bilişim teknolojisi, öğretim yöntemleri.

Read: 1,762

Download: 976