NEHCÜ’L-FERÂDİS’TE İKİLİ KULLANIMLAR
DUAL USES IN NEHCU’L-FERADIS

Author :
Number of pages : 74-101

Abstract

Bilinen en eski metinleri Eski Türkçe dönemine dayanan Türk dili, bugün genel olarak Oğuz, Kıpçak ve Çağatay Türkçesi olmak üzere üç ana gruba ayrılarak incelenmektedir. Türk dilinin tarihî ve çağdaş lehçeleri arasında süregelen siyasi, sosyal ve kültürel etkileşimler, bu lehçelerin dil özellikleri bakımından birbirinden kesin çizgilerle ayrılmasını güçleştirmiştir. Bu sebeple saf bir Oğuz, Kıpçak ve Çağatay Türkçesinden bahsetmek her zaman mümkün olamamaktadır. Karahanlı Türkçesinden Çağatay Türkçesine geçiş dönemini teşkil eden Harezm Türkçesi, XI - XII. yüzyıllarda siyasi ve etnik yapı bakımından Türkleşen Harezm bölgesinde, Oğuz ve Kıpçak Türkçelerinin etkisi altında, Karahanlı (Hakaniye) Türkçesi temelinde oluşan Türkçeye verilen addır. Böylece bölge halkının etnik yapısı gibi oluşan dil de buraya yerleşen Oğuz, Kıpçak ve diğer Türk boylarının ağızlarından alınan unsurlarla karma bir yapı özelliği taşımıştır. Türk dili tarihi için önemli bir kaynak durumunda bulunan Nehcü’l-Ferâdis, Harezm Türkçesinin karma dil yapısını yansıtması bakımından dikkate değer bir eserdir. Dinî – didaktik nitelik gösteren bu eserde ses bilgisi, şekil bilgisi ve söz varlığı bakımından çeşitli lehçelere ait karakteristik özellikler taşıyan unsurlar bir arada görülebilmektedir. Bu noktadan hareketle çalışmamızda Nehcü’l-Ferâdis’teki Oğuz, Kıpçak ve diğer Türk boylarının ağız özelliklerinin etkisiyle ortaya çıkan ikili kullanımlar tespit edilmeye çalışılmıştır.

Keywords

Yabancılara Türkçe öğretimi, iletişimsel yaklaşım, yazma, konuşma.

Read: 1,689

Download: 949