5. Sınıf Türkçe Ders Kitabındaki Atasözlerinin Değerler Eğitimi Açısından İncelenmesi

Author:

Number of pages: 182-194
Year-Number: 2019-7.4

Abstract

Değerler, bireyin davranışlarına yön veren, iyiyi kötüyü ayırt etmesini sağlayan inançlardır. Değerlerine sahip olan bir birey bunları gelecek nesillere aktarmayı bir görev bilinci içerisinde yapar. Değerler eğitimine yönelik çalışmalar bireyi toplumla ve kültürüyle bütünleştirir. Bu nedenle değer eğitimi ailede başlayıp okullarda sistemli bir şekilde devam eder. Değerler eğitiminde çeşitli kaynaklardan faydalanılabilir. Atasözleri de az sözle çok şey anlatan edebi ürünlerden biri olması sebebiyle değer eğitiminde kullanılabilecek ürünlerden biridir. Bu çalışma, kök değerleri yansıtan atasözlerini belirlemek, 5. sınıf Türkçe ders kitabındaki atasözlerinin kök değerler bakımından görünümünü tespit etmek ve kitaptaki etkinlikleri atasözleriyle değerler eğitimi açısından incelemek amacıyla yapılmıştır. Veriler doküman incelemesi yolu ile toplanmıştır. Verilerin analizinde içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada Ömer Asım Aksoy’un Atasözleri Sözlüğü ve 2016/2017 eğitim öğretim yılında 5. sınıflarda kullanılmaya başlanan MEB Yayınları Türkçe ders kitabı 2017’de TTKB’nin belirlediği 10 kök değer bakımından incelenmiştir. Bu değerler; adalet, dostluk, dürüstlük, öz denetim, sabır, saygı, sevgi, sorumluluk, vatanseverlik, yardımseverliktir. Atasözleri Sözlüğü incelendiğinde, bu değerleri yansıtan 552 atasözüne rastlanmıştır. 5. sınıf Türkçe ders kitabındaki değerleri yansıtan atasözleri varlığının incelenmesi sonucu ise kitapta 27 atasözüne rastlanmıştır. Bu atasözlerinden 18’i kök değerlerle ilgilidir. 9 atasözü ise iyi yönde farklı durum ve davranışları ifade eder. Ayrıca kitaptaki etkinliklerden de atasözleriyle değerler eğitimine yönelik olanlar tespit edilmiştir. Yapılan incelemelerden ve elde edilen bulgulardan hareketle atasözlerinin değerler eğitiminde kullanımına rastlanmıştır. Özellikle ‘Değerlerimiz’ temasında atasözlerinin daha fazla olduğu görülmüştür. Bu bulgu atasözlerinin değerler eğitimine uygun materyaller olduğunu göstermektedir.

Keywords

Abstract

Values are beliefs that guide the individual’s behavior and distinguish between good and evil. An individual who possesses his/her values plays a role in transferring them the future generations. İt does this in a task awareness. All activities aimed at values education integrate the individual with society and culture. Therefore, value education starts in the family and continues systematically in schools. This study was carried out to determine the proverbs that reflect the values, to determine the appearance of the proverbs in the 5th grade Turkish textbook in terms of root values and to examine the activities in the book with respect to the proverbs and values education. Data were collected via document review. Content analysis method was used in data analysis. Ömer Asım Aksoy's Dictionary of Proverbs and Turkish textbook, which were used in 5th grade in 2016/2017 academic year, were examined in terms of 10 root values determined by TTKB in 2017. These values; justice, friendship, honesty, self-control, patience, respect, love, responsibility, patriotism, charity. When the Dictionary of Proverbs is examined, 552 proverbs reflecting these values were found. As a result of the examination of the existence of the proverbs reflecting the values in the 5th grade Turkish textbook, 27 proverbs were found in the book. 18 of these proverbs are related to 10 root values. 9 proverbs reflect different values. In addition, the proverbs of the activities in the book for the values education were determined. The use of proverbs in the education of values was observed from the examinations and the findings. Particularly in the theme of our values, the proverbs are intense, and the proverbs are suitable for the values education.

Keywords