YALANCI EŞ DEĞER / İKİ DİLLİ SESTEŞ YAPILAR: TÜRKÇE-RUSÇA ÖRNEĞİ

Author:

Year-Number: 2022-10.2
Number of pages: 112-128
Mendeley EndNote Alıntı Yap

Abstract

Bu çalışmada, çeviri bilim alanında da sık sık dile getirilen önemli sorunlardan biri olan “yalancı eş değerlik/iki dilli sesteş yapılar” kavramı Türkçe-Rusça bağlamında ele alınmıştır. Rus-Türk halklarının ilişkisi oldukça eskilere dayanmakta olup bu iki halkın uzun yıllar gerek coğrafi gerek kültürel anlamda oldukça yakın yaşadığı bilinmektedir. Söz konusu yakınlık elbette dile de etki etmiş ve bu iki dil arasında çeşitli kelime alışverişine de zemin hazırlamıştır. Yalnız bu çalışmada alıntı ve verinti kelimeler değil, yalancı eş değer yapılar ele alınmıştır.

Yapılan Türkçe-Rusça ve Rusça-Türkçe sözlük taramaları sonucunda Türkçe ve Rusçada ortak kullanımda olduğu tespit edilen “bardak, durak, saray” gibi yazılışları ve telaffuzları aynı ama anlamları kaynak ve hedef dillerde tamamen farklı olan, dilbilim ve çeviri bilimin “yalancı eş değerlik/iki dilli sesteş yapılar” yaklaşımlarını da destekleyen 80 yapı bu çalışmanın konusunu oluşturmaktadır.

Yapılan inceleme sonucunda, tespit edilen “yalancı eş değer/iki dilli sesteş” yapıların her iki dildeki karşılıklarına yer verilerek Türkoloji ve çeviri bilim alanlarında yapılacak akademik çalışmalarda kullanılması ve akademi dışında da ikili diyaloglardaki hataların en aza indirilmesi hedeflenmektedir.

Keywords

Abstract

In this study, the concept of “false friends/bilingual homophones”, which is one of the important problems frequently mentioned in the field of translation studies, is discussed in the context of Turkish-Russian. The relationship between the Russian-Turkish peoples is very old and it is known that these two peoples lived very closely both geographically and culturally for many years. This proximity of course also affected the language and paved the way for various word exchanges between both languages. However, this study deals with “false friends/bilingual homophones” structures, not borrowing and lending words.

As a result of the Turkish-Russian and Russian-Turkish dictionaries searches, the spelling and pronunciations such as “bardak, durak, saray” which are found to be in common use in Turkish and Russian are the same; however, 80 structures whose meanings are completely different in the source and target languages and that support the “false friends/bilingual homophones” approaches of linguistics and translation science constitute the subject of this study.

As a result of the examination, it is aimed to include the equivalents of the “false friends/bilingual homophones” structures in both languages, to be used in academic studies in the fields of Turcology and translation studies and to minimize the mistakes in bilateral dialogues, outside of the academic area.

Keywords