Atasözü ve Deyim Çevirilerinin Mona Baker Çeviri Stratejilerine Göre İncelenmesi,
Analysis of Proverbs and Expressions Converted According to Mona Baker's Strategies

Author:

Number of pages : 817-829

Abstract

Bu makalede, atasözü ve deyim çevirilerinde kullanılan stratejiler Mona Baker’in çeviri stratejilerine dayanılarak incelenmiştir. Bu stratejilerden bir kısmı, benzer anlam benzer biçimle çeviri (tam eşdeğerlik), benzer anlam farklı biçimle çeviri (kısmî eşdeğerlik), açımlama ve çıkarma yöntemiyle çeviridir. Çalışmanın amacı, deyim ve atasözleri çevirilerinde kullanılan çeviri stratejilerini belirlemek, sözü geçen çevirilerdeki eşdeğerlik ve farklılıkları göstermektir. Araştırma, yapılan çeviri incelemeleri sonucunda kültür faktörünün çevirideki yeri ve kaynak ve hedef dil arasındaki farklılıklara dikkat çekmek açısından önemlidir. Çalışmada, yazarlar tarafından seçilen atasözleri ve deyim çevirileri, benzer anlam benzer biçimle çeviri (tam eşdeğerlik), benzer anlam farklı biçimle çeviri (kısmî eşdeğerlik) , açımlama ve çıkarma yöntemiyle çeviri olmak üzere dört yöntemden yola çıkılarak değerlendirilecektir. Yapılan bulgular neticesinde, atasözleri ve deyim çevirilerinde biçimsel ve anlamsal eşdeğerliğin sağlandığı durumlar olduğu gibi biçimsel ve anlamsal farklılıklar da dikkat çekmektedir. Bu farklılıklar farklı iki dilin sahip olduğu kültür çeşitliliğinden gelmektedir. Atasözü ve deyim çevirileri zor bir iştir. Bir dilden başka bir dile, o dile ait bir kültürü, öğüdü, dersi aynı ifadeleri kullanarak aynı sözdizimiyle aktarmak çok nadir bir durumdur. Bu sebeple, incelenen atasözü ve deyimlerde daha çok farklı ifadelere ve açıklamalara yer verilerek çeviriler yapılmıştır. Çevirilerde çoğunlukla ekleme ve çıkarma yöntemine başvurulmuş erek dilde en iyi anlam yakalanmaya çalışılmıştır. Kelime ya da cümlelerde yapılan çıkarmalar, eklemeler ya da süslemeler çevirmenin o dili nasıl kullanabildiğini ve o dilin zenginliğini göstermektedir; fakat zaman zaman kaynak dildeki ifadelere erek dilde hiç yer verilmemesi dilin zenginliklerinden yeterince faydalanılmadığına işaret etmektedir.

Keywords

Abstract

This study is an examination of the French-Turkish proverbs and what strategies are used in the translation of idioms, is an examination of the French-Turkish proverbs and idiom translations and what strategies are used in their translation. The translation study will be conducted based on Mona Baker's proverbs and the strategies in the translation of the idiom in the context of cultural items. These strategies are; Similar meaning translates in a similar way (full equivalence), similar meaning in different forms (partial equivalence), expression and subtraction. The aim of the study is to determine the translation strategies used in translating the idioms and proverbs, and to indicate the equivalence and differences in the said translation. The research is important to draw attention to the place and the cultural factor being translated , and also the differences between the source and target language as a result of the translation studies. In the study, translation will be evaluated in four different ways by choosing proverbs and idioms in the framework of different translation strategies by the authors and by translating the similar meaning in a similar way (full equivalence), as well as translating with similar meaning differently (partial equivalence). As a result of the findings, formal and semantic differences and equivalences in proverbs and idiom translation are noted. These differences come from the cultural diversity of two different languages. Proverbs and idioms are a difficult task to translate. It is very rare to transfer a text from one language to another with the culture of that language, using the same expressions. For this reason, the proverbs and idioms examined were translated into different expressions and explanations. Most of the time, the addition and subtraction method was used to get the best meaning on the target side. Extractions made in words or phrases, how to translate joints or ornaments, show how the language can be used and the richness of that language; But from time to time, the fact that the original source does not have any place on the ground in the translated language, looking for expressions points out that the language has not benefited from its richness.

Keywords