Almanca ve Türkçede Adın Yönelme Durumu

Author:

Number of pages: 461-472
Year-Number: 2019-7.4

Abstract

Bu çalışma Almanca öğrenen Türklerin adın Dativ durumunu anlamada ve kendi tümcelerinde kullanmada zorlandıkları gözlemine dayanmaktadır. Öğrenme zorluklarının nedenini çözümlemek amacıyla Almanca ve Türkçede adın yönelme durumu karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Yapılan biçimsel ve anlamsal inceleme sonucunda şu saptamalar yapılmıştır: Almancada dört, Türkçede altı ad durumu vardır. Yalın, belirtme, yönelme ve tamlayan durumları ortaktır. Türkçede bunlara ek olarak bulunma ve çıkma durumları uygulanmaktadır. Dativ durumu Almanca ve Türkçede hem biçimsel hem de anlamsal olarak farklılık göstermektedir. Biçimsel farklılık olarak Türkçede adların sonuna ünlü uyumuna göre “-e, -a” ekleri getirilirken, Almancada adların artikellerinin çekimlenmesi ve düz Dativ, ilgeçli Dativ gibi farklı Dativ türlerinin bulunması gösterilebilir. Almanca ve Türkçe arasında düz Dativlerde kısmen eşdeğerlik bulunmasına karşın, ilgeçli Dativlerde önemli farklılıklar görülmektedir. Almancadaki ilgeçli Dativler Türkçedeki yönelme, bulunma ve çıkma durumlarını karşılayabilmektedir. Değişken ilgeçler Türk öğrenciler için potansiyel hata kaynağı olarak değerlendirilebilir. Anlamsal farklılık olarak kaynağı olarak bazı eylem istemlerinin uymaması, değişken ilgeçlerle ve ilgeçle kalıplaşan eylemlerle yapılan ad durumları gösterilebilir. Almancada hem Dativ hem de Akkusativ kullanılabilen ilgeçlerle yapılan Akkusativ durumu Türkçede yönelme durumuna, Dativ durumu ise Türkçe bulunma durumuna uymaktadır. Bütün bu farklılıklar yabancı dil olarak Almanca öğrenen Türklerin öğrenme ve uygulama engellerinin kaynağı olarak değerlendirilebilir. Türk öğrencilerin olası Dativ durumu hatalarından kaçınmaları için iki dilin farklılığının bilincinde olmaları sağlanmalıdır. Bunun için dilbilgisi kurallarını yalnızca kuramsal olarak öğretmek yetmez, öğrencilerin yabancı dildeki metinleri daha çok okumaları teşvik edilmeli ve uygulamada konuyla daha fazla karşılaşmalarına ortam hazırlanmalıdır.

Keywords

Abstract

This study is based on the observation that Turkish learners of German have difficulties in learning and using the dative case. German and Turkish are the languages in which the case of noun is valid. The German has four cases and the Turkish six. The nominative, accusative, dative and genitive are common cases. In addition Turkish has two more, the locative and ablative. This article deals with the contrastive examination of the dative case of nouns in German and Turkish. At the end of the morphological and semantic investigation, it was pointed out that the dative of the noun in German and in Turkish are not equivalent. As morphological differences one can show that the dative is formed in Turkish with the endings "-e, -a". In German, dative is formed by changing articles. In German, there are different types of dative such as pure dative and prepositional dative. In pure dative, there is a partial equivalence between German and Turkish. However, there are considerable differences in the prepositional dative. For, the prepositional dative in German corresponds to the locative and ablative in Turkish. The prepositions that are used with both accusative and dative are potential sources of mistakes for Turkish learners of German. The accusative with these prepositions in German is equivalent to the dative in Turkish and the dative with these prepositions fits the locative in Turkish. All these differences can be seen as reasons for learning difficulties for Turkish learners. In order for the Turkish learners of German to avoid any mistakes in the case of dative, they must be aware that these two languages differ. It is not enough for the grammatical rules to be taught theoretically. One has to encourage the learners more to read texts in the foreign language and pave the way for them to meet in practice this topic more.

Keywords