Çeviride Kültürel Kısıtlamalar Olarak Tabular: Stephen King’in Salem Lot Adlı Romanı Üzerine Karşılaştırmalı Bir Analiz
Taboos as Cultural Constraints in Translation: A comparative Analysis on Stephen King’s Salem Lot

Author : Elif GÜVENDİ YALÇIN
Number of pages : 50-67

Abstract

Çeviri her zaman bir toplumda var olan kültürel olaylardan, dini inançlardan ve politik ideolojilerden etkilenmiştir. Bu nedenledir ki, hemen hemen tüm tarihsel koşullarda, çevirmenler hem sosyal hem de kişisel açılardan kabul edilebilir olanı yeniden yazma eğiliminde olmuşlardır. Çevirmen, hangi kültürel öğelerin önemli olduğuna ve bunları hedef dile çevirmenin ne kadar gerekli olduğuna karar verirken her açıdan kapsamlı ve titiz bir çalışma yürütür. Başka bir deyişle, çevrilen bir metnin olası kültürel çıkarımlarını göz önünde bulundurmak, tüm bu sorunlardan haberdar olmayı ve her bir duruma özgü en uygun çeviri stratejisini uygulamayı gerektirir. Çevirmenin içinde yaşadığı kültür ve toplum arasında bulunan işbirliği göz önüne alındığında, kaynak metinde uygulanan sansürün arkasındaki gerekçeler anlaşılabilir. Çevirmenler için dilsel tabular büyük sorunlar teşkil eder ve tabu diline yönelik sansür tabu ifadelerin tercümesinde önemli bir rol oynar. Buna göre, bu çalışmanın temel amacı tabu, sansür ve tabu çeviri stratejilerini Stephen King’in ünlü romanı Salem Lot (1975) aracılığıyla tartışmaktır. Bu bağlamda, farklı yayınevleri tarafından farklı zamanlarda yayınlanmış olan iki Türkçe çeviri (1975/2017), dönemin sosyal, kültürel, siyasal koşulları dikkate alınarak ve çevirmenlerin kullandığı stratejiler açısından incelenmiştir. Bu makalede teorik çerçeve kapsamında, çeviri stratejilerinin sınıflandırılmasında Keith Allan ve Kate Burridge (2006) tarafından yapılan sınıflandırma ile Siobhan Brownlie (2007) tarafından yapılan sınıflandırma kullanılmıştır.

Keywords

Anahtar Kelimeler: çeviri, tabu, sansür, Stephen king, Salem Lot

Read:

Download: